Category Archives: Basic Dermatology

Aquaporins กับ ปัญหาผิวหนัง

Aquaporins in dermatology

Aquaporins (AQPs) เป็นโมเลกุลหนึ่งใน channel protein ซึ่งเป็นโปรตีนระหว่างเซลล์ ทำหน้าที่เป็นช่องให้น้ำและอนุภาคประจุเป็นกลางผ่านเข้าออกได้ จึงเป็นตัวที่มีบทบาทเกี่ยวกับผิวหลัก ๆ คือ
• การแบ่งเซลล์ผิว
• ความสมดุลน้ำและความชุ่มชื้นผิว
• การซ่อมแซมกำแพงผิว
• อิมมูนผิว

Aquaporins (AQPs) มีหลายชนิด เช่น AQP0-12
ชนิดที่สามารถพบได้ที่ผิวหนัง
มีดังนี้
• AQP7 พบที่ hypodermis, dermis, epidermal dendritic cells
• AQP5 พบที่ eccrine sweat glands
• AQP9, 10 พบที่ epidermis
• AQP1, 3 พบที่ epidermis และ dermis
นอกจากนั้นบางชนิดอาจพบที่อวัยวะอื่นด้วย เช่น ไต (ซึ่งไม่ได้กล่าวถึงในบทความนี้)

หากเกิดความไม่สมดุลของ AQP แต่ละชนิดก็อาจทำให้เกิดปัญหาผิวตามมาได้ ยกตัวอย่างโรคผิวหนังที่มีการกล่างถึงบ่อย ๆ เช่น

  1. Hydradenitis suppurativa
    เชื่อว่า มีการแสดงออกลดลงของ AQP5 ที่รอยโรคบริเวณ eccrine glands ทำให้เกิดความผิดปกติของการแบ่งตัวของผิวหนังและต่อมเหงื่อตามมาในคนที่เป็นโรคนี้
  2. Atopic dermatitis
    เชื่อว่า มีการเพิ่มขึ้นของ AQP3 ที่ผิวหนังบริเวณรอยโรค ทำให้ skin barrier เสียสมดุลและเกิดการสูญเสียน้ำ TEWL สูงขึ้น ทำให้คนเป็นโรคนี้เกิดผิวอักเสบและแห้งระคายเคืองง่ายตามมา
  3. Psoriasis
    เชื่อว่า มีการแสดงออกลดลงของ AQP3 ที่ผิวหนังบริเวณรอยโรค ส่งผลให้ลดการกระตุ้น NF-kB pathway การสร้างเคราตินผิดปกติ และมีการสูญเสียน้ำ TEWL มากขึ้น ส่งผลให้เกิดผิวแห้งและหนาตัวอักเสบตามมา
Reference: Int. J. Mol. Sci. 2022;23:4020.

การศึกษาถึง AQPs กับปัญหาผิวหนัง ถือเป็นอีกเรื่องใหม่ที่น่าสนใจและน่าติดตาม เชื่อว่าในอนาคตน่าจะมีการนำหลักการของ AQPs มาร่วมพัฒนาเรื่องการสร้างกำแพงผิวให้แข็งแรงมาขึ้นเรื่อย ๆ ตามลำดับ
ถ้ามีอะไรอัพเดทจะมาเล่าให้ฟังอีกนะคะ


Reference: Aquaporins Are One of the Critical Factors in the Disruption of the Skin Barrier in Inflammatory Skin Diseases.
Int. J. Mol. Sci. 2022;23:4020.
https://doi.org/10.3390/ijms23074020


บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

“Tik Tok Tyloma” ตุ่มที่นิ้วจากการเล่นโซเชียลมีเดียประจำ

เคสตัวอย่าง Tik Tok Tyloma

ผช 19 ปี มีตุ่มหนานูนบริเวณด้าน radial aspect ของนิ้วก้อยข้างซ้าย ซึ่งตรงกับตำแหน่งเสียดสีกับโทรศัพท์มือถือในท่าจับเพื่อให้โทรศัพท์ตั้งอยู่บนมือ ดังรูป
เคสนี้ให้ประวัติว่าใช้โทรศัพท์เล่น social media เป็นประจำ เสียดสีในท่าเดิมซ้ำ ๆ จึงมาการตั้งชื่อ Tik Tok tyloma

Photo Reference: Dermatology Online Journal. 2021 Nov 15; 27 (11).

ที่จริงก็คือภาวะ Callus หรือ Tyloma นั่นเอง
ซึ่งเกิดจากการมีผิวหนังหนานูนขึ้นจากการเสียดสีซ้ำ ๆ ที่เดิม ไม่จำเป็นต้องเป็นจากมือถือเท่านั้น ก่อนนี้มีรายงานผื่นหนานูนที่นิ้วโป้งจากการเสียดสีเล่นเกมส์บ่อย ๆ เรียกว่า Play station thumb

ภาวะนี้ไม่อันตราย เพียงลดการเสียดสี ก็จะดีขึ้น

Reference
Dermatology Online Journal. 2021 Nov 15; 27 (11).
https://doi.org/10.5070/D3271156100

บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

วิธีจัดการตุ่มคันตามตัว (Prurigo nodularis)

ตุ่มคันที่ไม่มีใครไม่เคยเจอเคส เจอทีปวดหมอง หายคันยากจริงๆ

ลักษณะเป็น crusted or excoriated, hyperkeratotic, light to bright red papules, nodules or plaques with hyperpigmented margin ดังรูป

ขนาดเล็ก มิลลิเมตร ถึง 3 เซนติเมตร

Ref. J Dtsch Dermatol Ges 2017;8:860–72.

แบ่ง Grading เป็น mild (<20 lesions, moderate (20-100 lesions), severe (>100 lesions)

มักอยู่ตามบริเวณรอยโรคหรือบริเวณที่เกาถึง หากอยู่ที่หลัง จะเห็นบริเวณผิวหนังปกติที่เกาไม่ถึงเป็นรูปคล้ายผีเสื้อ เรียกว่า Butterfly sign 🦋

Ref. J Dtsch Dermatol Ges 2017;8:860–72.

อย่าลืมหาสาเหตุของโรคที่ทำให้เกิดอาการคัน ทั้งโรคผิวหนัง และ โรค systemic disease โดยเฉพาะ chronic renal disease, diabetes, neuropathic disease เป็นต้น

การรักษา

ปรับยาตาม algorithm step ตามรูป

Ref. J Dtsch Dermatol Ges 2017;8:860–72.

Reference
J Dtsch Dermatol Ges 2017;8:860–72.
Dermatol Clin 2018 Volume 36, Issue 3, July 2018, Pages 189-197
https://doi.org/10.1016/j.det.2018.02.003

——————————————

รวมลิ้งค์ https://opl.to/drwarayuwadee

บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

Cherry angioma หรือ ไฝแดง (คล้ายผลเชอร์รี่)ใครมีบ้างยกมือขึ้น

ชื่ออื่นๆ เช่น Campbell De Morgan spots, Senile angioma

เกิดจากการขยายตัวของเส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังและขดตัวรวมกันเป็นกระจุก ทำให้เห็นลักษณะเป็นจุดสีแดงสด ขนาดไม่ใหญ่ (1-2 มิลลิเมตร) พบที่บริเวณใดของร่างกายก็ได้

เป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้เอง พบได้ทุกวัย แต่พบบ่อยกว่าในกลุ่มอายุเกิน 30 ปีขึ้นไป

ไม่มีอันตราย ไม่กลายเป็นมะเร็ง หากไม่มีอาการใดๆก็ไม่จำเป็นต้องรักษา และอาจมีการเพิ่มจำนวนมากขึ้นได้เมื่ออายุมากขึ้น

การรักษาจะทำในกรณีมีภาวะแทรกซ้อนมีเลือดออกจากรอยโรค หรือกรณีที่ผู้ป่วยมีความกังวลด้านความสวยงาม ได้แก่
• การจี้ไฟฟ้า แต่อาจมีรอยแผลตามมาได้
• Pulsed dye Laser
• Intense Pulsed light
• ยาที่อาจใช้ได้ผล เช่น Natural MEK1 inhibitor (Myricetin)

บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

ผื่นจากการวางโน้ตบุ๊คเวลานั่งทำงานไว้ที่หน้าตักเป็นประจำ

ผลคือ ความร้อนจากเครื่องโน๊ตบุ๊คส่งผลให้หลอดเลือดชั้นตื้นที่ผิวหนังเกิดการขยายตัวเป็นร่างแห ช่วงแรกหายเป็นปกติได้ แต่หากยังทำต่อไปอาการมากขึ้นอาจมีแผล หรือกลายเป็นรอยดำในที่สุด

โรคนี้เรียกว่า Laptop-induced Erythema ab igne

สรุป 5 อย่างที่ควรรู้เกี่ยวกับโรคนี้

1. โรคนี้เกิดจากผิวหนัง ได้รับความร้อนเป็นต่อเนื่องเวลานาน อุณหภูมิประมาณ 43-47°C โดยยังไม่ถึงจุดที่ทำให้เกิดการไหม้

2. ระยะเวลาหลังสัมผัส มีรายงานระหว่าง 2 สัปดาห์ – 2 ปี

3. เกิดรอยโรค ขาเดียวหรือสองขาก็ได้ ขึ้นกับอุปกรณ์ที่ผลิตความร้อนอยู่ส่วนฝั่งไหนของโน๊ตบุ๊ค

4. การรักษาหยุดการกระทำนี้ค่ะ หรืออาจหาผ้ารองกันความร้อนอีกชั้น ผื่นอาจหายสนิท หรือเหลือร่องรอยดำขึ้นกับความรุนแรงของการถูกทำลายของหลอดเลือดที่ผิวหนังจากความร้อน

5. ภาวะนี้อาจพบในรูปแบบการสัมผัสความร้อนอื่น แต่กลไกเหมือนกัน เช่น
✔️ ผู้หญิงที่ชอบ วางกระเป๋าน้ำร้อนที่หน้าท้อง เพื่อประคบอาการปวดประจำเดือน อาจมีผื่นที่หน้าท้อง
✔️ คนที่ชอบ นั่งผิงไฟหน้าเตาไฟ อาจมีผื่นที่หน้าขา

เคยรู้จักโรคนี้หรือเห็นเพื่อนเป็นแบบนี้ไหม

เคย -> พิมพ์ Y หน่อยค่ะ
ไม่เคย -> พิมพ์ N เลยค่ะ

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
References

Erythema ab igne induced by laptop computer: an emerging disease among adolescents?. G Ital Dermatol Venereol. 2020;155(1):99‐102.
Laptop-induced erythema ab igne: Report and review of literature. Dermatology Online Journal, 18(6).
Erythema Ab Igne Caused By Laptop Computer. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 5(4), 490–492.
Pediatrics November 2010, 126 (5) e1227-e1230; DOI: https://doi.org/10.1542/peds.2010-1390

ขออนุญาตใช้ภาพจาก google เพื่อประกอบความเข้าใจในบทความและเพื่อการเรียนรู้ค่ะ
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

สัญญาณเหล่านี้บ่งบอกว่า ควรหยุดทาสเตอรอยด์ได้แล้ว

ผลข้างเคียงต่อผิวหนัง เส้นขน หลอดเลือดที่ผิวหนัง บางอย่างหากปล่อยทิ้งไว้หรือยังทาต่อไป อาจเป็นผลข้างเคียงจากการทายาสเตอรอยด์ที่ไม่สามารถแก้ไขได้และ คงอยู่ถาวรตลอดไป

ภาวะติดสารสเตอรอยด์ สามารถแก้ไขได้ อย่ากลัวที่จะไปพบแพทย์

ผลข้างเคียงของการทายาสเตอรอยด์

บทความลิขสิทธิ์ Copyright © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง All rights reserved.

คอเหี่ยว

คุณหมอครับ..บริเวณคอและท้ายทอยของผมทำไมเหี่ยวย่นคล้ำลงคล้ายเบาะหนังเป็นแบบนี้ ???

Photo Credited: Bolognia Textbook of Dermatology

การที่ผิวหนังบริเวณหลังคอเกิดการหนาตัวและมีรอยย่นมากขึ้น จนดูคล้ายเบาะหนัง (leather-liked wrinkled skin) และมีสีอมเหลือง (yellowish discoloration) ดังภาพนี้ เราเรียกว่า Cutis Rhomboidalis Nuchae เป็นสัญญาณบ่งว่าผิวเกิดความชรามากขึ้นจากการถูกแดดเป็นประจำนั่นเอง โดยเฉพาะเพศชายที่ผมสั้น และมองข้ามการปกป้องแสงแดดให้กับผิวบริเวณนี้

หากปล่อยไว้นานๆ จะเป็นอย่างไร ?

A: รอยเหี่ยวย่นและหมองคล้ำจะเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ และ หากมีจุดหรือรอยโรคที่เกิดตามมาอาจต้องระวังการเกิดมะเร็งผิวหนังในบริเวณนี้ได้ค่ะ

หากตอนนี้ยังไม่เป็นแบบนี้ มีวิธีการป้องกันหรือไม่ ?

A: การปกป้องแสงแดดอย่างถูกวิธีสามารถช่วยป้องกันได้ค่ะ เช่น ทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป ปกป้องทั้ง UVA UVB VL, ใส่หมวกปีกกว้าง กางร่มเป็นประจำหากต้องออกกลางแจ้ง หากเป็นไปได้ควรเลี่ยงแสงแดดช่วง 10.00 – 15.00 น. สวมเสื้อผ้าที่มิดชิดมีคอปก

มีวิธีการรักษาหรือไม่ ?

A: ภาวะนี้จะรักษาหากเมื่อผู้ป่วยมีความกังวลเรื่องความสวยงาม อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการที่ช่วยให้รักษาได้ผล มีรายงานการใช้ยาทาในกลุ่มสเตอรอยด์ วิตามินเอและ calcineurin inhibitor อาจช่วยทุเลาอาการได้บ้างในบางราย

นอกจากผิวที่บริเวณต้นคอแล้ว ความเสื่อมของผิวจากการทำลายจากแสงแดดยังสามารถเกิดได้ทุกส่วนที่ต้องเผชิญกับแสงแดดเป็นประจำอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การปกป้องผิวให้ถูกวิธีจะช่วยชะลอความแก่ของผิวได้ และยังช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งผิวหนังในอนาคตได้ค่ะ

อ่านจบแล้วอย่าลืมส่องกระจกดูคอของตัวเองและคนที่คุณรักนะคะ

บทความลิขสิทธิ์ ©HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

สอนวิธีบรรยายรอยโรคผื่นอย่างง่าย

พยายามจะแปลเป็นภาษาพูดให้นึกภาพออก ลองพยายามหัดบรรยายรอยโรคกันนะคะ

Primary lesion

คือ รอยโรคเริ่มต้นที่ยังไม่ผ่านการแกะเกาขยี้ถูใด ๆ

macule จุด
papule ตุ่ม
patch ผื่นราบ
plaque ปื้นหนา
vesicle ตุ่มน้ำใสเล็ก
pustule ตุ่มหนอง
bullae ตุ่มน้ำใสใหญ่
cyst ถุงน้ำ
nodule ก้อนนูน
wheal ปื้นนูนแดง

Secondary lesion

คือ รอยโรคที่ผ่านการแกะเกาขีดข่วนขยี้จิกกัดใดๆที่ทำให้เกิด trauma

scale สะเก็ด
crust คราบ
erosion ถลอก (ตื้น ๆ บางส่วนของ epidermis)
ulcer แผล (ลึก หมดทั้งชั้น epidermis)
excoriation เกาขีดข่วน
lichenifiction ผิวหนานูนเห็นเส้นผิวหนังชัดขึ้น
fissure ร่อง
scar แผลเป็น
atrophy บาง

Special characteristic

petechiae จุดเลือด
purpura ปื้นเลือด
ecchymosis รอยจ้ำช้ำ
telangiectasia ร่างแหหลอดเลือดฝอย

Color สี

erythematous แดง (blanching กดจาง / non-blanching กดไม่จาง)
blackish ดำ
bluish ฟ้า น้ำเงิน
brownish น้ำตาล
grayish เทา
purplish ม่วง
whitish ขาว
greenish เขียว
orange-reddish (salmon) สีแซลมอน
yellowish เหลือง

Configuration การจัดเรียงตัว

annular วงแหวน
round or nummular กลมเหมือนเหรียญ
linear เป็นเส้น
arcuate or gyrate เส้นโค้งไม่ครบวงเหมือนพระจันทร์เสี้ยว
polycyclic วงหลายวง อาจครบหรือไม่ครบวง
serpiginious รอยคดเคี้ยวเหมือนงูเลื้อย
clustered / grouped เป็นกลุ่ม
reticulated / retiform ร่างแหเป็นตาข่าย
targetoid เป็นเป้าธนู
whorled เหมือน marble cake

Distribution

คือ บริเวณที่มีผื่น
สามารถบอกเป็นอวัยวะบริเวณต่าง ๆ หรือรวมเป็นบริเวณที่มีชื่อเรียกจำเพาะได้ เช่น

scattered กระจาย (บางส่วน)
generalized กระจายทั่วทั้งตัว
photodistributed area บริเวณที่สัมพันธ์กับแดด
seborrheic area บริเวณที่มีต่อมไขมันเยอะ
Langer’s cleavage line ตามรอยเส้นที่ผิวหนัง
acral area ปลายมือเท้า
intertrigenous ซอกพับ
dermatomal / zosteriform / herpetiform ตามแนวเส้นประสาท
sporotrichoid ตามแนวหลอดน้ำเหลือง

ยกตัวอย่างเช่น

ถ้าเจอผื่น ลองนึกว่าเห็นอะไรบ้าง

“ผื่นราบใหญ่ๆ สีแดงกดไม่จาง มีคราบสีเหลือง ที่ร่องแก้ม”

หลักการคือ

1. หา primary และ secondary lesion ให้ได้ก่อน
Primary lesion = ปื้นใหญ่ >> patch
Secondary lesion = คราบ >> crust

2. หาคำมาขยายข้อแรก ได้แก่ สี และ การเรียงตัว และลักษณะพิเศษอื่น
ปื้นใหญ่สีแดงกดไม่จาง >> non-blachable erythematous patch
คราบสีเหลือง >> yellowish crust

3. เติมตำแหน่ง
ที่ร่องแก้ม >> nasolabial fold หรือ seborrheic area

สรุป

ผื่นราบใหญ่ สีแดงกดไม่จาง มี คราบ สีเหลือง ที่ร่องแก้ม” จะได้เป็น
non-blachable erythematous patch with yellowish crust on seborrheic area

ยกตัวอย่างอีก 1 ข้อ

ตุ่มน้ำใสเล็กๆ หลายตุ่มรวมเป็นกลุ่ม มีคราบเลือด ตามแนวเส้นประสาท T12″ ก็จะได้เป็น
grouped of vesicles with hemorrhagic crust on T12 dermatomal area

ประโยคจะยาวขึ้นเรื่อย ๆ ขึ้นกับความเยอะยุ่งยากของผื่น ที่เล่ามาเป็นตัวอย่างพื้นฐาน ลองเล่นบอกผื่นเป็นภาษาไทย แล้วให้เพื่อนแต่งเป็นภาษาอังกฤษดูสิคะ .. สนุกนะ

บทความลิขสิทธิ์ ©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง