Category Archives: Dermatology

Aesthetics, Dermatology

ทำไมแพทย์ผิวหนังจึงเน้นแนะนำให้ทาครีมกันแดด..ทุกวัน..ในทุกที่..ที่คุณย่างก้าวไป

1 Comment

หลายคนมักมองข้ามการทาครีมกันแดดในวันที่ไม่มีแดด หรือ ไม่ทาครีมกันแดดเพราะทำงานในออฟฟิศ หรือบางท่านอาจสงสัยว่าทำไมทาครีมกันแดดแล้วยังหมองคล้ำ

วันนี้มีความจริงบางอย่างที่น่ารู้มาแบ่งปัน

Cr SkinCancer.org

🌞🌞🌞ABOUT SUN PROTECTION🌞🌞🌞

💯 หิมะสะท้อนรังสียูวีได้ถึง 80%
ดังนั้น ไปเที่ยวต่างประเทศที่มีหิมะ ก็ควรทาครีมกันแดด

💯 รังสียูวีทะลุก้อนเมฆได้ถึง 80-90%
ดังนั้น ในวันที่ไม่มีแดด ก็ควรทาครีมกันแดด

💯 รังสียูวีจะเพิ่มสูงขึ้น 4-5% ทุกๆ 1000 ft ที่สูงจากระดับน้ำทะเล
ดังนั้น อยู่ในที่สูงหรือไปปีนเขาเทรคกิ้ง ก็ควรทาครีมกันแดด

💯 UV light มีความยาวคลื่นสั้นกว่า Visible light ดังนั้น เราไม่สามารถมองเห็นได้ แต่ผิวหนังเราสามารถรู้สึกได้ และสามารถทำให้เกิดมะเร็งผิวหนังได้ในอนาคต

💯 UVA ส่งผลให้เกิดผิวชรา รอยกระ ฝ้า จุดด่างดำ ริ้วรอยก่อนวัยอันควร (Premature aging sign)

💯 UVB ส่งผลให้ผิวไหม้และหมองคล้ำ (Burning and Tanning)

💯 UVA สามารถทะลุชั้นบรรยากาศมาสู่ผิวโลกได้มากกว่า 95% และสามารถทะลุกระจก สะท้อนผิวน้ำ, ผิวน้ำแข็ง, ทราย และหิมะได้

💯 กระจก สามารถป้องกัน UVB ได้เกือบ 100% แต่ไม่สามารถป้องกัน UVA ได้ ดังนั้น นั่งทำงานในออฟฟิศ นั่งทานอาหารโต๊ะริมหน้าต่าง นั่งเครื่องบิน window seat ก็ควรทาครีมกันแดด

💯 ครีมกันแดดที่ดีควรมีส่วนผสมที่ได้มาตรฐาน Broad spectrum SPF 30 ขึ้นไป และเลือกสูตรที่เหมาะกับผิวแต่ละบุคคล

💯 การทาครีมกันแดดที่ถูกวิธีเพื่อให้ได้ปริมาณ SPF ใกล้เคียงที่ระบุข้างกล่อง คือ ทั่วใบหน้า 1 กรัม (ชนิดครีม 2 ข้อนิ้วมือ, ชนิดโลชั่น 2 เหรียญสิบบาท) ทาซ้ำทุก 2-4 ชั่วโมง และการทาไปในทิศทางเดียวกัน ไม่วนไปมา ช่วยลดการอุดตันของรูขุมขนได้

💯 ครีมกันแดดชนิดกันน้ำ ควรต้องใช้ตัวล้างเฉพาะ ก่อนทำการล้างหน้าปกติ

💯 ในที่ที่มีค่า UV index ที่สูง ควรปกป้องรังสียูวีด้วยวิธีอื่นร่วมกัน แนะนำให้เช็คค่า UV index ในสถานที่นั้นก่อนจะเดินทางไป เพื่อเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆ เพิ่มเติม เช่น

✅ หมวกปีกกว้าง (Wide-brimmed hat)
✅ เสื้อผ้ากันยูวี (UV-protective clothing)
✅ แว่นตากันรังสียูวี (UV-protective sunglasses)
✅ ชุดว่ายน้ำที่ทำจากเส้นใยกันแดดได้ (UV-protective fablic swim gear)

Cr Ozone and Radition Center
Cr Ozone and Radition Center

💯 เราสามารถปรับ Sun-safe workplace เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังในอนาคตโดยวิธีการ ดังนี้

⛱ กระจกกันยูวี UV-blocking window ที่กันได้ทั้ง UVA และ UVB มากกว่า 99%
⛱ ฟิล์มกันยูวี UV Films ที่กันได้ทั้ง UVA และ UVB มากกว่า 99%
⛱ กางร่มกันยูวี ที่กันได้ทั้ง UVA และ UVB มากกว่า 99%
⛱ แว่นกันยูวี ที่กันได้ทั้ง UVA และ UVB มากกว่า 99%
⛱ สวมหมวกและเสื้อผ้ากันยูวี ที่ UV protection factor (UPF) 30 ขึ้นไป
⛱ หลีกเลี่ยงการนอน Tanning bed

โดยสรุปง่าย ๆ โพสนี้อยากเชิญชวนให้มาปกป้องผิวจากแสงแดดอย่างถูกวิธีกันค่ะ
ใคร ๆ ก็สามารถป้องกันผิวไหม้ ผิวหมองคล้ำ มะเร็งผิวหนังที่อาจเกิดขึ้นจากรังสียูวีได้

Cr เนื้อหาและรูปภาพจาก Skin Cancer Center, Ozone and Radition Center, Bolognia, Fitzpatrick (textbook of dermatology)

เรียบเรียงโดยแพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology, Oral disease

ลิ้นแผนที่ ลิ้นแตกเป็นร่อง รักษาหายหรือไม่

Leave a comment

💭: คุณหมอคะ..ลูกสาวดิชั้นมีแผนที่โลกอยู่ที่ลิ้น ทานส้มตำไม่ได้เลย แสบมาก ทำอย่างไรดีคะ จะรักษาหายมั้ยคะ ???

ลิ้นแผนที่

ลิ้นที่มีรูปร่างเหมือนแผนที่

👩🏻‍⚕️: ลิ้นที่มีรูปร่างเหมือนแผนที่ เรียกว่า Geographic Tongue หรือชื่ออื่น ได้แก่ Glossitis areata migrans, Lingua geographica, Benign migratory glossitis, Transitory benign plaques of the tongue ลักษณะเป็นปื้นที่ลิ้น บริเวณดังกล่าวเกิดจาก Papillae atrophy ทำให้เห็นเป็นปื้นเรียบๆ มีขอบนูนยก ซึ่งสามารถหายได้เอง และเกิดขึ้นใหม่ได้เองที่บริเวณอื่นในลิ้นและช่องปาก ทำให้เห็นเป็นแผนที่เคลื่อนย้ายไปมาได้บนลิ้น ดังรูปบริเวณปลายลิ้น

ลิ้นที่แตกเป็นร่อง

👩🏻‍⚕️: ลิ้นที่แตกเป็นร่อง เรียกว่า Fissured tongue หรือชื่ออื่น Scrotal tongue ลักษณะเป็นรอยแยกแฉกๆที่ลิ้น ดังรูปบริเวณกลางลิ้น ซึ่งมักพบร่วมกับ Geographic tongue ได้ถึง 1 ใน 3 ของคนไข้

ลิ้นลักษณะดังกล่าวเกิดจากอะไร ?

ภาวะนี้พบได้ 1-3% ของคนปกติ มักไม่ทราบสาเหตุการเกิด ไม่ถือว่าเป็นโรค จัดเป็นภาวะหนึ่งซึ่งผู้ป่วยจะมีอาการแสดงของตุ่มรับรสผิดปกติ มีสีผิดปกติ โดยทั่วไปไม่มีอาการอะไร และอาจเกิดอาการเจ็บแสบเมื่อทานอาหารรสจัด เผ็ด ร้อน ทำให้รบกวนชีวิตประจำวันของผู้ป่วยเป็นอย่างมาก

ต้องตรวจหาโรคร่วมอื่นๆด้วยหรือไม่ ?

Geographic tongue อาจพบได้ในโรคบางอย่างหรือการได้รับยาบางชนิด ได้แก่
• Psoriasis
• Reiter syndrome
• Atopic dermatitis
• Down Syndrome
• Anemia
• Drugs: Lithium

Fissured tongue อาจพบได้ในโรคบางอย่าง ได้แก่
• Melkerson-Rosenthal syndrome
• Down syndrome
• Sjogren syndrome
• Achromegaly
• Psoriasis
• Pemphigus vegetans
• Pachionychia congenita
• Cowden syndrome

รักษาอย่างไร ?

โดยทั่วไปหากไม่มีอาการไม่ต้องรักษา ให้ความมั่นใจแก่ผู้ป่วยว่าเป็นภาวะที่เกิดได้เอง หายได้เอง โดยบางครั้งไม่มีสาเหตุ ไม่ใช่ภาวะร้ายแรง พบได้ในคนทั่วไป

หลีกเลี่ยงการทานอาหารรสจัด ซึ่งอาจกระตุ้นให้มีอาการแสบได้

ยาที่ช่วยลดอาการแสบและทุเลาอาการ ได้แก่
• Diphenhydramine elixir 12.5 mg/5 ml ผสมน้ำ 1:4 ช่วยลดความไวของการรับรสของลิ้น
• 2% viscous lidocaine ช่วยลดอาการแสบได้
• Topical corticosteroids เช่น TA oral paste หรือ dexamethasone กรณีที่มีอาการอักเสบรุนแรงของลิ้น

แนะนำรักษาความสะอาดในช่องปากให้ดี เพื่อลดการติดเชื้อแทรกซ้อนตามมา โดยเฉพาะเชื้อราแคนดิดา มีรายงานการใช้ยารักษาเชื้อราระยะสั้นช่วยทุเลาอาการได้

รักษาหายขาดได้หรือไม่ ?

• ยังไม่มีการรักษาจำเพาะที่ทำให้หายขาดได้
• เป็นภาวะที่หายได้เอง และเกิดขึ้นเองได้ใหม่ โดยไม่รู้สาเหตุ
• มีบางรายงานว่าสามารถหายขาดได้ ไม่เกิดซ้ำอีก
• คุณหมอควรแจ้งผู้ป่วยในเบื้องต้นเพื่อคลายความกังวลว่า เป็นภาวะที่พบได้ในคนปกติ ไม่ก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิต แต่อาจสร้างความรบกวนใจได้ในเวลาที่มีอาการแสบร้อนทานอาหารลำบาก
• ผู้ป่วยสามารถปฎิบัติตัวตามที่แนะนำเบื้องต้นเพื่อลดการเกิดอาการอักเสบและติดเชื้อแทรกซ้อนตามมาได้ค่ะ

References
• Reamy BV, et al. Common tongue conditions in primary care. Am Fam Physician. 2010 Mar 1;81(5):627-34.
• Masferrer E, Jucgla A. Geographic Tongue. NEJM 2009;361(20):e44.
• Bolognia 3rd Edition
• Fitzpatrick 8th Edition

เรียบเรียงบทความโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ

👩🏻‍⚕️ HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology

เครียดนอนไม่พอทำให้หน้าเหี่ยวจริงหรือไม่ ?

Leave a comment

มีงานวิจัยที่ตีพิมพ์ลงใน BJD (British Journal of Dermatology) เมื่อ มกราคม 2562 ที่ผ่านมา

The impact of stress on epidermal barrier function: an evidence‐based review
ซึ่งใช้ภาพที่อธิบายให้เข้าใจง่ายขึ้นถึงผลของความเครียดต่อการทำงานและโครงสร้างของผิวหนัง

สรุปสั้นๆจากงานรีวิวนี้ก็คือว่า

🧬 ภาวะที่ก่อให้เกิดความเครียดทางจิตใจ ส่งผลให้เพิ่มการกระตุ้นผ่าน hypothalamic–pituitary–adrenal axis ทำให้มีการหลั่ง stress hormone มากขึ้น ดังภาพ

🧬 สุดท้ายแล้ว ทำให้ส่งผลเสียถึง barrier dysfunction เนื่องจากไขมันที่ชั้นผิวหนังกำพร้าลดลง, มีความเสื่อมของโปรตีนที่เป็นโครงสร้างผิว, ความชุ่มชื้นของผิวหนังกำพร้าน้อยลง และนอกจากนั้นยังเพิ่มการสูญเสียน้ำซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง

จึงน่าจะเป็นที่มาของประโยคที่ชอบพูดกันว่า
“#เครียดมากเดี๋ยวหน้าเหี่ยวแก่เร็วนะจ๊ะ”


อ่านเพิ่มเติม https://bit.ly/2HQbQul

เรียบเรียงโดยแพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญอายุรแพทย์โรคผิวหนัง

©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology

ภาวะเลือดออกใต้เล็บนิ้วหัวแม่เท้า หรือ Runner toe

Leave a comment

ภาวะเลือดออกใต้เล็บนิ้วหัวแม่เท้า หรือ (Runner toe) Subungual hematoma of bilateral great toe

🚶🚶🚶🚶🚶🚶🏃🏃🏃🏃🏃🏃

ภาวะนี้เกิดจากอะไร ?

👣 เกิดจากการกระแทกหรือเสียดสีซ้ำๆกับหน้ารองเท้า ทำให้มีเลือดออกบริเวณใต้เล็บ

มักพบในบุคคลกลุ่มใด ?

👣 มักพบใน นักกีฬาวิ่งมาราธอน พบว่ายิ่งเข้าขั้นวิ่ง Hard-core runner, Long runner จะพบได้มากกว่านักวิ่งเริ่มต้น มักเกิดตอนวิ่งและหยุดในทันที วิ่งที่ชัน หรือเปลี่ยนทิศทางวิ่ง

เกิดได้ทุกนิ้วหรือไม่ ?

👣 ส่วนมากเป็นที่นิ้วโป้ง และอาจพบที่นิ้วอื่นได้

สามารถรักษาโดยวิธีใดบ้าง ?

👣 หากไม่มีอาการ ไม่ต้องทำอะไร ปล่อยไว้จะค่อยจางลงและรอเล็บใหม่งอกขึ้นมา ใช้เวลาหลายเดือน-ปี

👣 หากมีอาการปวด แนะนำให้พบแพทย์เพื่อทำการเจาะระบายเลือดออกหรืออาจต้องทำการถอดเล็บในบางราย

มีวิธีป้องกันหรือไม่ ?

👣 การป้องกันที่ดีที่สุดคือ
🌈 การปรับรองเท้าให้เหมาะสม ไม่บีบหน้าเท้า ไม่หลวมเกินไป ควรเลือกรองเท้าที่มีหน้ากว้าง เพื่อลดการกระแทกของเล็บเท้าในขณะวิ่ง
🌈 ตัดเล็บสั้น เพื่อลดการกระแทกเสียดสี

เรียบเรียงโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology

Hemorrhagic crust on lip มีคราบเลือดที่ปาก ทำอย่างไรดี

Leave a comment

ความผิดปกติที่เห็น เราสามารถบรรยายลักษณะผื่นได้ว่า “Hemorrhagic crusts of lips and vermillion”
ต้องนึกถึงภาวะอะไรบ้างเมื่อเห็นแบบนี้ ?

Differential diagnosis 10 โรค

✓ Acute herpetic stomatitis
✓ Erythema multiforme major
✓ Stevens-Johnson syndrome/TEN spectrum
✓ Pemphigus vulgaris
✓ Paraneoplastic Pemphigus
✓ Mucous membrane (cicatricial) Pemphigoid
✓ Contact Cheilitis
✓ Systemic LE (Rowell syndrome, SCLE)
✓ Lichen Planus
✓ Mycoplasma induced rash and mucositis (MIRM)

จากโรคที่กล่าวมาข้างต้น บางโรคอาจดูซับซ้อนและค่อนข้างยาก แต่มีบางภาวะที่น้องๆหมอทั่วไปสามารถช่วยดูแลคนไข้ในเบื้องต้นได้ ก่อนที่จะส่งผู้ป่วยมาพบแพทย์เฉพาะทาง

สิ่งที่แพทย์สามารถดูแลเบื้องต้นได้แก่

• ลองทำ Tzanck smear (และ PCR for herpes กรณีทำได้) ซึ่งเป็น bed side laboratory เพื่อดูว่ามี herpes infection หรือไม่
• ซักประวัติเรื่องยา อาหาร สมุนไพร และทำ druglist timeline เบื้องต้น เพื่อตรวจหาว่ามีอะไรที่อาจทำให้คนไข้เกิดอาการแพ้ที่รุนแรงนี้ได้
• ซักประวัติเรื่องสารเคมี ลิปสติก หรือครีมต่างๆที่ทาบริเวณนี้ เนื่องจากอาจเกิดจากผื่นแพ้สัมผัสได้
• ซักประวัติเรื่องของ URI หรือ chest symptom ซึ่งผื่นนี้อาจเกิดจากเชื้อ Mycoplasma ได้
• ตรวจหารอยโรคตุ่มน้ำที่ร่างกายบริเวณอื่นๆ ได้แก่ ตา อวัยวะเพศ ผิวหนังทั่วร่างกาย หนังศีรษะ เล็บ ประเมินว่ามีลักษณะของโรคผิวหนังชนิดตุ่มน้ำหรือไม่
• ตรวจหารอยโรคอื่นๆของโรค SLE และอาจส่งตรวจ ANA, anti ENA panel หากมีลักษณะที่สงสัยโรคนี้

การรักษา

รักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบ หากเบื้องต้นไม่พบสาเหตุที่อธิบายได้ ควรส่งต่อผู้ป่วยเพื่อมาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อทำการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม และอาจมีบางภาวะที่ต้องอาศัยการตัดชิ้นเนื้อทางผิวหนังและส่งตรวจทางอิมมูโนวิทยาเพื่อประกอบการวินิจฉัยค่ะ


ภาพถ่ายได้รับการขออนุญาตจากผู้ป่วยเพื่อการเรียนรู้ ห้ามนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต

บทความลิขสิทธิ์ © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Aesthetics, Dermatology

ไม่อยากผิวแก่ ต้องใช้ครีมอะไรดี

Leave a comment

How to approach “Healthy skin aging” ไม่ว่าจะใช้สารพัดครีมอะไร แต่สิ่งที่ควรมีในแต่ละวันคือ 4 ไอเทมนี้นะจ๊ะ

1. Sunscreen

ครีมกันแดดที่ป้องกันได้ทั้ง UVA, UVB อย่างน้อย SPF30 หากเป็น physical sunscreen ควรอย่างน้อย 5% zinc oxide

2. Antioxidants

ช่วยป้องกันการทำร้ายผิวจากอนุมูลอิสระและรังสียูวี

3. Exfoliants

ครีมผลัดเซลล์ผิว ช่วยปรับสภาพผิวให้สมบูรณ์ ผลัดเอาเซลล์ผิวชั้นบนที่ตายแล้วให้หลุดออกไป โดยไม่ทำให้ผิวหนังบางลง กลุ่มนี้ เช่น alpha hydroxy acid


4. Retinoids and Growth factors

ยาทากลุ่มวิตามินเอนั้นดีงามทุกคนทราบ ส่วน GF จะช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและจัดการกับกระบวนการต่าง ๆ ในเซลล์ผิวที่ทำให้ผิวชรา

เรียบเรียงโดย
แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ
อายุรแพทย์โรคผิวหนัง
©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology

การปฏิบัติตัวที่ถูกวิธีสำหรับผู้ป่วยเอสแอลอี

Leave a comment
ที่มาของภาพจาก JAMA Dermatol. 2019;155(12):1417.

จากรูป เป็นลักษณะของ Typical Photosensitivity rash in SLE ที่ต้องดูให้เป็น

อย่าลืมแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกวิธีให้แก่ผู้ป่วยทุกครั้ง ถึงแม้ SLE เป็นโรคที่ไม่หายขาด แต่ติดตามการรักษาอย่างสม่ำเสมอและการปฏิบัติตัวอย่างถูกวิธีจะช่วยให้โรคสงบลงได้ ซึ่งผู้ป่วยจะสามารถใช้ชีวิตได้เหมือนคนปกติทั่วไป

การปฎิบัติตัวที่ถูกวิธีทำได้ดังนี้

  1. พักผ่อนให้เพียงพอ
  2. หลีกเลี่ยงความเครียด
  3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
  4. ทานอาหารที่สะอาด ปรุงสุกทุกครั้ง ทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง
  5. หลีกเลี่ยงการเข้าสถานที่ชุดชนแออัด และเลี่ยงการใกล้ชิดบุคคลที่มีการติดเชื้อที่อาจแพร่ทางการหายใจได้ ควรใส่หน้ากากป้องกันเสมอ
  6. หลีกเลี่ยงแสงแดดช่วง 10-16.00 น. และหากจำเป็นต้องออกกลางแจ้ง ควรทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป โดยทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง สวมหมวกปีกกว้าง กางร่ม สวมเสื้อแขนยาว หากเป็นไปได้ควรเดินหลบตามร่มเงาต้นไม้หรือตึกสูง
  7. คุมกำเนิดขณะโรคยังไม่สงบ เลี่ยงการใส่ห่วงเพราะอาจเกิดการติดเชื้อได้ หากโรคสงบสามารถตั้งครรภ์ได้ แต่ต้องอยู่ในการเตรียมพร้อมและดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด เพราะอาจต้องมีการปรับเปลี่ยนยาบางชนิดในขณะตั้งครรภ์
  8. มาติดตามการรักษาตามนัดสม่ำเสมอ ไม่ปรับยา หรือซื้อยาอื่นทานเองเนื่องจากยาบางชนิดอาจทำให้โรคกำเริบได้
  9. หากมีอาการของโรคกำเริบ เช่น ไข้ ปวดข้อ ผมร่วง ผื่นแพ้แสง แผลในปาก ปัสสาวะเป็นฟองหรือออกน้อยลง ปวดท้อง ขาบวม เป็นต้น ให้รีบมาพบแพทย์ก่อนนัดทันที
  10. หากต้องเข้า รพ. หรือ ร้านยา ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรร้านยาเสมอว่ามีโรคประจำตัวเป็นเอสแอลอี

เรียบเรียงโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
HELLO SKIN

Dermatology, Endocrine

Skin signs in Pheochromocytoma

Leave a comment

วันนี้สอนเรสิเด้นว่า เมื่อไหร่เจอเคส Pheochromocytoma ควรต้องมองหา Genetic syndrome เสมอ ที่เจอบ่อย ๆ และต้องรู้ก็ประมาณนี้ ลองอ่านดูค่ะ

เรียบเรียงโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

บทความลิขสิทธิ์ HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

Dermatology

อย่าลืมปรุงเห็ดชิตาเกะให้สุกก่อนรับประทานนะคะ

Leave a comment
ภาพผื่นของผู้ป่วย (ที่มา JAAD Case Reports 2015;1:117-9.)

ผู้ป่วยชาย 23 ปี มาพบหมอที่ห้องฉุกเฉินด้วยอาการผื่นคันตามรอยเกา และมีตุ่มหนองเล็กๆทั่วตัว โดยเฉพาะที่คอและซอกพับ ผู้ป่วยไม่มีอาการผิดปกติอื่นๆ

ประวัติเพิ่มเติมคือ ทานเห็ดชิตาเกะที่ปรุงไม่สุกก่อนมีผื่นขึ้น

ตรวจร่างกายดังรูป พบมี
✔️ Pruritic erythematous to violaceous streaks distributed in flagellate pattern symmetrically over his limbs, becoming confluent over his chest and scalp
✔️ Discrete pustules on trunk and intertrigenous area

🌈 ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ
🔹 Skin prick test ต่อ Uncooked Shiitake mushroom ให้ผล positive

ภาพ Skin prick test positive (ที่มา JAAD Case Reports 2015;1:117-9.)

🌈 ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น

Pustular flagellate dermatitis due to consumption of shiitake mushroom หรือเรียกว่า Shiitake toxicoderma หรือ Shiitake dermatitis

หลังได้รับการรักษาด้วยยาทากลุ่มสเตอรอยด์ ผื่นยุบดีในเวลา 2 สัปดาห์

ภาพผื่นหลังการรักษา 2 สัปดาห์ (ที่มา JAAD Case Reports 2015;1:117-9.)

สิ่งที่ได้เรียนจากเคสนี้

🍄 Shiitake mushroom หรือ Lentinula edodes เป็นเห็ดที่นิยมทำมารับประทานเป็นอย่างมาก หรือที่บ้านเราเรียก “เห็ดหอม” นั่นเอง และมีโอกาสทำให้เกิดอาการผื่นแพ้ดังกล่าวได้หากไม่ปรุงให้สุกก่อนรับประทาน

🍄 ผู้ป่วยมักเกิดผื่น 12 ชั่วโมง ถึง 5 วัน หลังทานเห็ดชิตาเกะที่ปรุงไม่สุก เนื่องจากผ่านกลไล delayed-type Systemic hypersensitivity ต่อ Lentinan ซึ่งเป็นสาร allergen ที่พบในเห็ดชนิดนี้ โดยสามารถถูกทำลายได้ที่อุณหภูมิ 130-145 องศาเซลเซียส

🍄 ผื่นที่เกิดเป็นเส้นตามรอยเกานั้นเกิดจากปรากฏการณ์ของ koebner phenomenon

🍄 Flagellate dermatitis นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ในภาวะอื่นๆได้ ดังนี้ค่ะ
⭐️ Dermatomyositis
⭐️ Adult-onset Still’s disease
⭐️ Drugs: docetaxel, bleomycin

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

ที่มา

JAAD Case Reports 2015;1:117-9.

👩🏻‍⚕️ เรียบเรียงบทความโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

HELLO SKIN