Category Archives: Infection

มาทำความรู้จัก Eschar lesion กัน

February 21, 2020 Warayuwadee Amornpinyo, M.D. Leave a comment

🕸 พบในผู้ป่วย Scrub typhus บ่อยหรือไม่
🔹 รายงานเคสจากอินเดีย พบ 17-57%
🔹 รายงานเคสจากที่อื่นในเอเชีย พบ 56-86%

🕸 Common locations มักอยู่ส่วนไหนของร่างกาย
🔹 Neck, chest, axilla, abdomen, and groin for

🕸 บริเวณรอยโรคมีอาการปวด บวม คัน หรือไม่
🔹 กรณี Ricketsial in origin ผู้ป่วยมักไม่มีอาการข้างต้น แต่โรคอื่นๆอาจมีอาการได้เล็กน้อย

🕸 Eschar ดังรูป พบในโรคอะไรได้บ้าง
🔹 African tick-bite fever (travellers returning from game parks)
🔹 Rickettsial infections
🔹 Tularaemia
🔹 Anthrax
🔹 East African trypanosomiasis

Reference:
BMJ 2018;363:k4766
Published 29 Nov 2018

Dermatology, Guidelines, Infection

ภาวะปวดเส้นประสาทตามหลังการติดเชื้องูสวัด

February 16, 2020 Warayuwadee Amornpinyo, M.D. Leave a comment

หรือเรียกว่า Postherpetic Neuralgia

🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍

อาจไม่ใช่ภาวะที่อันตรายถึงชีวิต แต่สร้างความทุกข์ทรมานจากการปวดมากมายในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยที่อายุมาก ซึ่งแนวโน้มคนกลุ่มนี้มักมีโรคประจำตัวที่ค่อนข้างเยอะ และต้องทานยาหลายตัว

วันนี้มาแชร์ประสบการณ์การใช้ Lignopad ซึ่งเป็นพลาสเตอร์ Lidocaine 5% แปะบนผิวหนังบริเวณที่มีอาการปวด ตัวนี้เริ่มมีการนำเข้ามาใช้ในประเทศไทยเมื่อปีล่าสุดนี้เอง

กลไลของสิ่งนี้คือ เป็น local analgesic ออกฤทธิ์ที่บริเวณ peripheral nerve
✔️ ไม่พบว่ามีการดูดซึมเข้ากระแสเลือด และยังไม่มีรายงานว่าทำให้เกิด Cardiac arrythmia
✔️ เคยมีงานวิจัยที่ทำการเจาะระดับ lidocaine serum หลังการแปะ 4 patches ทุก 12 ชั่วโมง พบว่าระดับเลือด 225 ng/mL ซึ่งน้อยมาก และต่ำกว่าระดับที่ทำให้เกิด cardiac arrythmia (1500 ng/mL) และ toxicity (5000 ng/mL)
✔️ ไม่พบว่ามี drug interaction กับยาอื่น
✔️ ไม่ต้อง titrate dose
✔️ ออกฤทธิ์เร็ว rapid onset
✔️ FDA-approved indication for postherpetic neuralgia
✔️ Category B
✔️ ใช้ได้ในคนไข้ไตวายตับไม่ดี
✔️ มีการใช้ใน Painful diabetic neuropathy, Mixed neuopathies ในบาง guildline เป็น 2nd-3rd line, level of evidence B-D ตามแนบ

❌ ผลข้างเคียง : ผื่นแดง คัน แสบ บริเวณที่แปะ
❌ ห้ามแปะบริเวณผิวหนังที่มีแผล หรือการอักเสบ
❌ ห้ามกิน ห้ามสัมผัสตาหรือเยื่อบุ
❌ ห้ามใช้ในคนที่แพ้ยาชากลุ่ม amide
❌ ไม่แนะนำในคนที่มีภาวะตับวายอย่างรุนแรง
❌ ถึงแม้เป็น Category B ก็ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากยังไม่มีงานวิจัยในกลุ่มคนท้องและให้นมบุตร

เป็นการรักษาที่เป็นอีกทางเลือกที่ได้ผลดี สำหรับคนไข้ที่ไม่อยากกินยา หรืออาจใช้เสริมกับการกินยาแก้ปวดชนิดรับประทาน

Reference: Guideline การรักษา PHN จาก
NEJM 2014
AAN 2004
EFNS 2010
Canadin Pain Society 2014
http://www.pbm.va.gov

Dermatology, Guidelines, Infection

โรคหูด..รักษาได้ อย่ามัวอายที่จะมาพบแพทย์

December 7, 2019 Warayuwadee Amornpinyo, M.D. Leave a comment

” บทความนี้หมอจะขอมาอัพเดทแนวทางการรักษาหูดด้วยวิธีต่าง ๆ จาก Guideline ล่าสุดที่เพิ่งตีพิมพ์ใน J Dtsch Dermatol Ges. 2019 เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมานี้ และตอบคำถามที่คนไข้มักถามบ่อย ๆ ”
https://doi.org/10.1111/ddg.13878

โรคหูดเกิดจากอะไรและมีอาการอย่างไรบ้าง

เกิดจากการติดเชื้อ HPV หรือ Human Papilloma Virus ที่บริเวณผิวหนังหรือเยื่อบุนั้น ทำให้มีการแบ่งตัวเกิดรอยโรคที่ลักษณะเป็นตุ่มนูนขรุขระ หรือ อาจเป็นผื่นแบนราบก็ได้ (ชนิดนี้มักพบบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้าและใบหน้า โดยเฉพาะหน้าผาก) โดยมากมักไม่มีอาการ อาจคันเล็กน้อย แต่รอยโรคที่บริเวณกดทับเช่นฝ่าเท้า อาจพบมีอาการเจ็บหรือเลือดออกได้ [Slide 1]

โรคหูดติดต่อได้ทางไหนบ้าง

ติดต่อทางการสัมผัสโดยตรงบริเวณรอยโรค, ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และโอกาสติดเชื้อจะสูงขึ้นหากบริเวณผิวหรือเยื่อบุนั้นมีแผลหรือรอยถลอก

โรคหูดที่ผิวหนังสามารถรักษาด้วยวิธีใดบ้าง

หากภูมิคุ้มกันปกติ สามารถหายเองได้แต่ใช้ระยะเวลาหลายเดือน อาจนานเป็นปี เพียงแค่รักษาความสะอาดและดูแลร่างกายให้แข็งแรงเพื่อไม่ให้มีการลุกลามมากขึ้น และหากหายแล้วก็จะช่วยลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำได้ หากพบว่ามีรอยโรคหูดที่เป็นค่อนข้างมากและรุนแรง เป็นๆไม่หายๆ หรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น ควรเข้ารับการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจเช็คภูมิคุ้มกันเพิ่มเติม

ปัจจุบันมีแนวทางการรักษาหลายวิธีที่มีงานวิจัยรับรองว่าได้ผล ได้แก่

ยาทา Topical treatment เช่น Salicylic, retinoids, 5FU, bleomycin, imiquimod, chemical peeling ด้วยกรดต่างๆ มักใช้ในรอยโรคขนาดเล็กและไม่ลึกมาก ยาบางชนิดมีขายตามท้องตลาด ใช้ทาวันละ 2-3 ครั้ง ควรระวังผลข้างเคียงของการระคายเคืองจากยาในบริเวณผิวหนังรอบหูด อาจใช้วาสลีนทารอบๆหูดเพื่อป้องกันภาวะนี้ได้
การใช้เลเซอร์ และการจี้ด้วยไฟฟ้า มักมีแผลตกสะเก็ดตามมาประมาณ 1 สัปดาห์หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน วิธีนี้จะต้องมีเครื่องดูดควันเพื่อป้องกันไอระเหยของหูดจากการเผาไหม้ ซื้ออาจเป็นอันตรายต่อผู้ที่สูดดมเข้าไปได้ แต่สามารถหายได้ในครั้งเดียว
การจี้ด้วยความเย็นจากไนโตรเจนเหลว จี้ทุก 2-4 สัปดาห์ ได้ผลการรักษาค่อนข้างดี ระยะเวลาการรักษาขึ้นกับรอยโรค โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมิน ปัจจุบันมีชนิดปากกาสามารถทำเองที่บ้านได้
การผ่าตัดหรือฝานออก วิธีนี้ค่อนข้างเจ็บ
ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) เช่น การทา DCP (Diphencyprone), Tuberculin, PPD etc วิธีนี้ต้องมาทายาที่ รพ. สัปดาห์ละครั้งจนหายขาด
ยากินที่เชื่อว่าออกฤทธิ์ immune enhancer เช่น Cimetidine, Zinc sulfate, Levomizole เป็นต้น

นอกจากนั้น ยังมีการศึกษาถึงผลการรักษาในแต่ละวิธี ว่าแตกต่างกันหรือไม่ โดยดูจาก clearance rate

การรักษาด้วยการจี้เย็น Cryotherapy สามารถทำได้ทุกรายหรือไม่

ไม่สามารถทำได้ในผู้ป่วยที่มีข้อห้ามเรื่องการตอบสนองต่อความเย็นที่มากเกินไป หรือ ในผู้ป่วยที่ยังไม่แน่ใจในการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหูดหรือโรคผิวหนังชนิดอื่นที่ต้องการการรักษาเฉพาะ เช่น มะเร็งหรือเนื้องอกผิวหนังอื่นๆ และนอกจากนั้นการใช้ไม่ถูกวิธีอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมาได้