มีงานวิจัยที่ตีพิมพ์ลงใน BJD (British Journal of Dermatology) เมื่อ มกราคม 2562 ที่ผ่านมา

The impact of stress on epidermal barrier function: an evidence‐based review
ซึ่งใช้ภาพที่อธิบายให้เข้าใจง่ายขึ้นถึงผลของความเครียดต่อการทำงานและโครงสร้างของผิวหนัง

สรุปสั้นๆจากงานรีวิวนี้ก็คือว่า

🧬 ภาวะที่ก่อให้เกิดความเครียดทางจิตใจ ส่งผลให้เพิ่มการกระตุ้นผ่าน hypothalamic–pituitary–adrenal axis ทำให้มีการหลั่ง stress hormone มากขึ้น ดังภาพ

🧬 สุดท้ายแล้ว ทำให้ส่งผลเสียถึง barrier dysfunction เนื่องจากไขมันที่ชั้นผิวหนังกำพร้าลดลง, มีความเสื่อมของโปรตีนที่เป็นโครงสร้างผิว, ความชุ่มชื้นของผิวหนังกำพร้าน้อยลง และนอกจากนั้นยังเพิ่มการสูญเสียน้ำซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง

จึงน่าจะเป็นที่มาของประโยคที่ชอบพูดกันว่า
“#เครียดมากเดี๋ยวหน้าเหี่ยวแก่เร็วนะจ๊ะ”

อ่านเพิ่มเติม https://bit.ly/2HQbQul

เรียบเรียงโดยแพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญอายุรแพทย์โรคผิวหนัง

©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

ภาวะเลือดออกใต้เล็บนิ้วหัวแม่เท้า หรือ (Runner toe) Subungual hematoma of bilateral great toe

🚶🚶🚶🚶🚶🚶🏃🏃🏃🏃🏃🏃

ภาวะนี้เกิดจากอะไร ?

👣 เกิดจากการกระแทกหรือเสียดสีซ้ำๆกับหน้ารองเท้า ทำให้มีเลือดออกบริเวณใต้เล็บ

มักพบในบุคคลกลุ่มใด ?

👣 มักพบใน นักกีฬาวิ่งมาราธอน พบว่ายิ่งเข้าขั้นวิ่ง Hard-core runner, Long runner จะพบได้มากกว่านักวิ่งเริ่มต้น มักเกิดตอนวิ่งและหยุดในทันที วิ่งที่ชัน หรือเปลี่ยนทิศทางวิ่ง

เกิดได้ทุกนิ้วหรือไม่ ?

👣 ส่วนมากเป็นที่นิ้วโป้ง และอาจพบที่นิ้วอื่นได้

สามารถรักษาโดยวิธีใดบ้าง ?

👣 หากไม่มีอาการ ไม่ต้องทำอะไร ปล่อยไว้จะค่อยจางลงและรอเล็บใหม่งอกขึ้นมา ใช้เวลาหลายเดือน-ปี

👣 หากมีอาการปวด แนะนำให้พบแพทย์เพื่อทำการเจาะระบายเลือดออกหรืออาจต้องทำการถอดเล็บในบางราย

มีวิธีป้องกันหรือไม่ ?

👣 การป้องกันที่ดีที่สุดคือ
🌈 การปรับรองเท้าให้เหมาะสม ไม่บีบหน้าเท้า ไม่หลวมเกินไป ควรเลือกรองเท้าที่มีหน้ากว้าง เพื่อลดการกระแทกของเล็บเท้าในขณะวิ่ง
🌈 ตัดเล็บสั้น เพื่อลดการกระแทกเสียดสี

เรียบเรียงโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

©👩🏻‍⚕️HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

ความผิดปกติที่เห็น เราสามารถบรรยายลักษณะผื่นได้ว่า “Hemorrhagic crusts of lips and vermillion”
ต้องนึกถึงภาวะอะไรบ้างเมื่อเห็นแบบนี้ ?

Differential diagnosis 10 โรค

✓ Acute herpetic stomatitis
✓ Erythema multiforme major
✓ Stevens-Johnson syndrome/TEN spectrum
✓ Pemphigus vulgaris
✓ Paraneoplastic Pemphigus
✓ Mucous membrane (cicatricial) Pemphigoid
✓ Contact Cheilitis
✓ Systemic LE (Rowell syndrome, SCLE)
✓ Lichen Planus
✓ Mycoplasma induced rash and mucositis (MIRM)

จากโรคที่กล่าวมาข้างต้น บางโรคอาจดูซับซ้อนและค่อนข้างยาก แต่มีบางภาวะที่น้องๆหมอทั่วไปสามารถช่วยดูแลคนไข้ในเบื้องต้นได้ ก่อนที่จะส่งผู้ป่วยมาพบแพทย์เฉพาะทาง

สิ่งที่แพทย์สามารถดูแลเบื้องต้นได้แก่

• ลองทำ Tzanck smear (และ PCR for herpes กรณีทำได้) ซึ่งเป็น bed side laboratory เพื่อดูว่ามี herpes infection หรือไม่
• ซักประวัติเรื่องยา อาหาร สมุนไพร และทำ druglist timeline เบื้องต้น เพื่อตรวจหาว่ามีอะไรที่อาจทำให้คนไข้เกิดอาการแพ้ที่รุนแรงนี้ได้
• ซักประวัติเรื่องสารเคมี ลิปสติก หรือครีมต่างๆที่ทาบริเวณนี้ เนื่องจากอาจเกิดจากผื่นแพ้สัมผัสได้
• ซักประวัติเรื่องของ URI หรือ chest symptom ซึ่งผื่นนี้อาจเกิดจากเชื้อ Mycoplasma ได้
• ตรวจหารอยโรคตุ่มน้ำที่ร่างกายบริเวณอื่นๆ ได้แก่ ตา อวัยวะเพศ ผิวหนังทั่วร่างกาย หนังศีรษะ เล็บ ประเมินว่ามีลักษณะของโรคผิวหนังชนิดตุ่มน้ำหรือไม่
• ตรวจหารอยโรคอื่นๆของโรค SLE และอาจส่งตรวจ ANA, anti ENA panel หากมีลักษณะที่สงสัยโรคนี้

การรักษา

รักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบ หากเบื้องต้นไม่พบสาเหตุที่อธิบายได้ ควรส่งต่อผู้ป่วยเพื่อมาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อทำการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม และอาจมีบางภาวะที่ต้องอาศัยการตัดชิ้นเนื้อทางผิวหนังและส่งตรวจทางอิมมูโนวิทยาเพื่อประกอบการวินิจฉัยค่ะ

ภาพถ่ายได้รับการขออนุญาตจากผู้ป่วยเพื่อการเรียนรู้ ห้ามนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต

บทความลิขสิทธิ์ © HELLO SKIN by หมอผิวหนัง

จากรูป เป็นลักษณะของ Typical Photosensitivity rash in SLE ที่ต้องดูให้เป็น

อย่าลืมแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกวิธีให้แก่ผู้ป่วยทุกครั้ง ถึงแม้ SLE เป็นโรคที่ไม่หายขาด แต่ติดตามการรักษาอย่างสม่ำเสมอและการปฏิบัติตัวอย่างถูกวิธีจะช่วยให้โรคสงบลงได้ ซึ่งผู้ป่วยจะสามารถใช้ชีวิตได้เหมือนคนปกติทั่วไป

การปฎิบัติตัวที่ถูกวิธีทำได้ดังนี้

1. พักผ่อนให้เพียงพอ
2. หลีกเลี่ยงความเครียด
3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
4. ทานอาหารที่สะอาด ปรุงสุกทุกครั้ง ทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง
5. หลีกเลี่ยงการเข้าสถานที่ชุดชนแออัด และเลี่ยงการใกล้ชิดบุคคลที่มีการติดเชื้อที่อาจแพร่ทางการหายใจได้ ควรใส่หน้ากากป้องกันเสมอ
6. หลีกเลี่ยงแสงแดดช่วง 10-16.00 น. และหากจำเป็นต้องออกกลางแจ้ง ควรทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป โดยทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง สวมหมวกปีกกว้าง กางร่ม สวมเสื้อแขนยาว หากเป็นไปได้ควรเดินหลบตามร่มเงาต้นไม้หรือตึกสูง
7. คุมกำเนิดขณะโรคยังไม่สงบ เลี่ยงการใส่ห่วงเพราะอาจเกิดการติดเชื้อได้ หากโรคสงบสามารถตั้งครรภ์ได้ แต่ต้องอยู่ในการเตรียมพร้อมและดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด เพราะอาจต้องมีการปรับเปลี่ยนยาบางชนิดในขณะตั้งครรภ์
8. มาติดตามการรักษาตามนัดสม่ำเสมอ ไม่ปรับยา หรือซื้อยาอื่นทานเองเนื่องจากยาบางชนิดอาจทำให้โรคกำเริบได้
9. หากมีอาการของโรคกำเริบ เช่น ไข้ ปวดข้อ ผมร่วง ผื่นแพ้แสง แผลในปาก ปัสสาวะเป็นฟองหรือออกน้อยลง ปวดท้อง ขาบวม เป็นต้น ให้รีบมาพบแพทย์ก่อนนัดทันที
10. หากต้องเข้า รพ. หรือ ร้านยา ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรร้านยาเสมอว่ามีโรคประจำตัวเป็นเอสแอลอี

เรียบเรียงโดย แพทย์หญิงวรายุวดี อมรภิญโญ อายุรแพทย์โรคผิวหนัง

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
HELLO SKIN